Maca

 

Maca

 

 

Maca  lepidium mayenii  roślina o wielkich możliwościach z peruwiańskich Andów

 

Maca jest to roślina dwuletnia lub bylina o wysokości do kilkunastu centymetrów. Łodygę główną ma zredukowaną, wyrastają z niej nieco powyżej nasady nieliczne gładkie, opadające lub płożące się łodyżki boczne. Liście ze spłaszczonymi, gładkimi ogonkami ułożone są przy ziemi w rozetę. Mają podłużne blaszki liściowe od 7 do 12 cm długości i do 2,5 cm szerokości. Korzeń przypominający buraka lub rzadziej gruszkę o średnicy 2-8 cm jest użytkową częścią rośliny. Istnieje kilka odmian Lepidium Mesenii (co najmniej 8) różniących się zabarwieniem części nadziemnej i korzeni. Słodki korzeń zwykle ma barwę zbliżoną do ziemniaka, lecz są także korzenie pokryte skórką koloru białego, żółtego, biało-żółtego, biało-różowego, biało-purpurowego, szarego i czerwonego, czasem fioletowego lub nawet czarnego. Biało-kremowe kwiaty Lepidium meyenii zabrane są w grona na szczytach łodyżek tylko czasem u nasady. Te bardzo małe kwiaty mają po cztery 1,5 mm płatki i układają się na przemian z zielonymi działkami kielicha prawie o tej samej długości. Pręcików jest 6; 4 dłuższe i 2 krótsze. Roślina kwitnie przez 2 miesiące, otwierając w tym czasie kolejne kwiaty. Wytwarza owoc w postaci łuszczynki o długości 4-5 mm. Nasiona w niej są owalne, 2 mm i bardzo lekkie; tysiąc sztuk nasion waży zaledwie 0, 6 g. Jedna roślina odmiany o fioletowych korzeniach wytwarza ok. 24 000 nasion, a odmiany żółtej nawet do 33 500. Surowcem leczniczym i spożywczym jest korzeń.

 

 

WYSTĘPOWANIE

 

Roślina ta rosła niegdyś w całych Andach, obecnie w niektórych rejonach Peru na wysokości ponad 3500 m n.p.m, a nawet do 4450 m n.p.m. Rośnie w strefie zwanej „suni” oraz „puna”, w której niskie temperatury i silne wiatry nie pozwalają na wzrost większości innych roślin (departamenty Junin i Pasco).  

 

 

SKŁAD CHEMICZNY

 

Świeże korzenie Lepidium Mesenii zawierają ok. 80% wody, zaś w wysuszonych jest jeszcze ponad 10%. W pozostałej masie znajduje się 10-13% białek, 25-78% węglowodanów, 8,5% błonnika, ponad 2% tłuszczów oraz prawie 5% popiołu.

 

Zawierają też znaczną ilość niezbędnych aminokwasów, a żelaza i wapnia jest w nich więcej niż w ziemniakach. Spośród kwasów tłuszczowych w największej ilości znajduje się w korzeniach kwas linolenowy, palmitynowy i oleinowy.

 

Obecne są też sterole (sitosterol, kampesterol, ergosterol, brassikasterol, 7,22 – ergostadienol), witaminy (A, Bi, B2, B(, C, E) i sole mineralne (Ca, Fe, Cu, Zn, Mn, K, Na, jodki).

 

Oprócz tego wyizolowano też glukozynaty (glikozydowe połączenia siarkowe) oraz biologicznie aktywne aromatyczne izotiocyjaniny (olejki gorczyczne), w tym izotiocyjanian p-metoksybenzylowy, poza tym leukoantocyjaniany, garbniki, saponiny, taniny, terpenoidy, steroidy.

 

 

ZASTOSOWANIE

 

W celach użytkowych stosuje się świeże lub wysuszone i sproszkowane korzenie maki, jak również maceraty sporządzone z korzeni. W medycynie ludowej preparaty z Lepidium Meyenii stosowane są głównie z uwagi na właściwości odżywcze (ze względu na dużą zawartość pełnowartościowego białka, egzogennych aminokwasów, witamin, minerałów i steroli), szczególnie w stanach niedożywienia, wzrostu, ciąży, laktacji, a także jak podają niektóre źródła w celu zwiększenia płodności u ludzi i zwierząt. Są także stosowane, jako środek immunostymulujący, wspomagający leczenie gruźlicy oraz raka żołądka. Maca uważana jest też jako środek poprawiający pamięć i zdolność uczenia się. Innym zastosowaniem tego surowca może okazać się wykorzystanie go jako środka energetyzującego, wspomagającego wytrzymałość i budowę masy mięśniowej (aktywność zawartych w roślinie steroli jest częściowo podobna do działania sterydów anabolicznych), w leczeniu zespołów przewlekłego zmęczenia, jak również nieregularnego miesiączkowanie i zaburzeń hormonalnych, w tym związanych z menopauzą i andropauzą. Przyjmowanie maki przeciwdziała bezsenności i osteoporozie – w wielu przypadkach eliminując jej skutki. Stosowanie maki zaleca się w okresie rekonwalescencji i jako środek wzmacniający w wieku podeszłym. Posiada też działanie przeciwartretyczne. Maca może też być stosowana jako preparat antydepresyjny oraz wspomagający gojenie ran. O stosunkowo silnym działaniu bakteriostatycznym i fungistatycznym tej rośliny decyduje zawartość olejków gorczycznych.

Maca jest rośliną o właściwościach adaptogennych, czyli – jej działanie dostosowuje się do indywidualnych potrzeb każdego organizmu w zależności od wieku oraz płci osoby, która ją stosuje. Istnieją doniesienia potwierdzające, ze stałe przyjmowanie maki pomaga w leczeniu schorzeń polegających na osłabianiu jakiegoś organizmu, np. wzroku, czy też powolnej utraty słuchu.


Badania wykazują, że codzienne spożywanie odpowiedniej ilości steroli roślinnych prowadzi do obniżenia stężenia „złego” cholesterolu (LDL) we krwi bez jednoczesnego obniżania wartości cholesterolu „dobrego” (HDL). Wpływ maki na utrzymanie prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi jest związany z zawartymi w niej sterolami. Sterole roślinne zmniejszają wchłanianie cholesterolu w jelicie cienkim i sprzyjają jego usuwaniu z organizmu. Dlatego tak ważne jest nie tylko włączenie produktów roślinnych do codziennego jadłospisu, lecz także uzupełnienie diety suplementami, takimi jak maca, które zawierają sterole.

Maca odgrywa wielką rolę w diecie sportowców wyczynowych. Pobudza ich energię i witalność, wzmacniając układ mięśniowy. Aktywność zawartych w roślinie steroli jest częściowo podobna do działania sterydów anabolicznych i dlatego jest stosowana przez sportowców zajmujących się sportami siłowymi – kulturystyką. W opinii lekarzy sportowych może z powodzeniem wyeliminować ze sportu niebezpieczne dla zdrowia i życia sterydy anaboliczne służąc jako naturalny środek, niepowodujący niebezpiecznych skutków ubocznych. Nie jest wykluczone, że wprowadzenie i upowszechnienie preparatów, takich jak np. maca sprawi, że zniknie jedno z najbardziej zawstydzających zjawisk w historii sportu i medycyny – poszukiwanie i stosowanie zabójczych sterydów anabolicznych.  

 

WSKAZANIA DO STOSOWANIA

 

  • dla osób prowadzących aktywny tryb życia, wymagający intensywnego wysiłku umysłowego i fizycznego;
  •  jako środek immunostymulujący; w stanach osłabienia organizmu, rekonwalescencji, wycieńczenia, niedożywienia oraz w okresie wzrostu;
  • wywiera korzystny wpływ na funkcje rozrodcze organizmu, potencję i płodność;
  • poprawia pamięć i zdolność przyswajania wiedzy;
  • jako środek energetyzujący wspomaga budowę i wytrzymałość masy mięśniowej;
  • niweluje skutki związane z zespołem przewlekłego zmęczenia (nieregularna miesiączki, zaburzenia hormonalne powstałe w wyniku menopauzy i andropauzy);
  • w celu łagodzenia objawów starzenia się;
  • w okresie menopauzy wspomaga leczenie osteoporozy;
  • stanowi dobrą alternatywę dla hormonalnej terapii zastępczej;
  • stymuluje spalanie tkanki tłuszczowej;
  • wpływa na obniżenie ciśnienia tętniczego we krwi;
  • przeciwdziała bezsenności i lękowi, wykazuje działanie antydepresyjne

 

 

SPOTYKANE FORMY SUROWCA

 

Lepidium Mesenii spożywa się w postaci świeżej (surowe korzenie maki mają smak zbliżony do cukierków toffi), pieczone, a także przetworzone na dżem, natomiast w wyniku fermentacji otrzymujemy słodki napój zwany maca chicha. Wysuszone korzenie można przechowywać nawet do 7 lat bez utraty ich właściwości odżywczych.

 

  • Susz gotuje się w mleku lub wodzie na wzór kaszy.
  • Proszek z wysuszonych korzeni maki konfekcjonuje się do torebek lub pojemników o ustalonej gramaturze i dodaje do napojów, co nadaje im właściwości odżywcze.
  • Na bazie maki produkuje się również napoje alkoholowe.
  • Do celów farmaceutycznych maca jest kapsułkowana lub tabletkowana.

 

 

Zdaniem ekspertów amerykańskich w mace nie wykryto żadnych substancji, które powodowałyby objawy niepożądane, również nie występuje ryzyko jej przedawkowania.

 

 

Autor: prof. dr n. farm. Wiktor Stelmach

 

 

 


Strona thenaturefarm.pl korzysta z plików cookies w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Stosujemy je w celach zapewnienia maksymalnej wygody użytkowników przy korzystaniu z naszego serwisu. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Pozdrawiamy, zespół the nature farm.
Zamknij
pixel